Długie cienie rodzinnych sekretów

Kathryn Croft w swojej najnowszej powieści „Zanim wydasz wyrok” sięga po motyw doskonale znany czytelnikom thrillerów psychologicznych, czyli relację matki i dziecka – ale sprytnie go odwraca. Zazwyczaj to matka walczy o dziecko, szuka go lub próbuje odkryć prawdę o jego zniknięciu. Tutaj w centrum stoi córka, która przed laty straciła matkę – i nagle musi wrócić do tragedii, której właściwie nie pamięta.

Gdy Jess miała dwa lata, jej matka Lori została zamordowana podczas spaceru w parku. Dziewczynka była obok, ale nic jej się nie stało. Jess nie zachowała żadnych wspomnień z tamtego dnia, całe jej wyobrażenie o wydarzeniach opiera się na tym, co powiedziano jej później. Choć sprawca nigdy nie został złapany i skazany, sprawa wydaje się zamknięta: wszyscy wokół wskazują konkretnego mężczyznę. Tyle że wszystko się zmienia, gdy dwadzieścia lat później w życiu dorosłej już Jess pojawia się właśnie on – i twierdzi, że nie miał nic wspólnego ze śmiercią Lori. Naturalną reakcją dziewczyny jest niedowierzanie. Dlaczego miałaby zaufać obcemu człowiekowi, który według jej ojca odebrał jej matkę? Problem w tym, że bliscy zachowują się dziwnie, reagują nerwowo na niewinne pytania, unikają odpowiedzi. Jess coraz silniej czuje, że całe jej życie zbudowano na półprawdach. A może wprost – na kłamstwie?

Narracja prowadzona jest dwutorowo. Śledzimy współczesne losy Jess, w której życiu zaczynają dziać się niepokojące rzeczy, oraz ostatnie miesiące życia Lori. Od początku wiadomo, że w przeszłości kryje się jakaś tajemnica – że Lori „zrobiła coś głupiego”, że jej relacja z ojcem Jess była daleka od ideału, a on sam coś ukrywa. Również inne osoby wokół bohaterki zachowują się co najmniej tajemniczo. Jess zaczyna wątpić we wszystkich, nawet w tych, którym początkowo bezgranicznie ufała, i to właśnie atmosfera narastającej nieufności jest jednym z najciekawszych elementów tej powieści. Croft sprawnie prowadzi czytelnika cienką granicą między realnym zagrożeniem a paranoją. Czy bohaterka rzeczywiście odkrywa spisek, czy też trauma i sugestie obcego człowieka sprawiają, że traci zdrowy rozsądek? To napięcie psychologiczne napędza fabułę skuteczniej niż dramatyczne zwroty akcji.

Bo chociaż tych jest w powieści sporo, Croft nie zawsze udaje się nas zaskoczyć. Niektóre sekrety łatwo rozszyfrować stosunkowo wcześnie – zwłaszcza tajemnica związana z ojcem Jess jest dość czytelna. Nie odbiera to jednak przyjemności z lektury, bo kilka kart autorka zostawia nieodkrytych do samego końca. A to może nie szokuje ani nie wywraca wszystkiego do góry nogami, ale satysfakcjonująco domyka tę historię.

Ciekawie wypada również portret psychologiczny Jess. Jej zachowanie bywa momentami irytujące i pozornie nielogiczne – dziewczyna urywa rozmowy, zmienia zdanie, reaguje impulsywnie. Nie odbieram tego jednak jako potknięcia autorki, lecz jako świadome pokazanie, jak strach i wątpliwości mogą wpływać na człowieka. Gdy grunt usuwa się spod nóg, trudno zachowywać się „tak jak trzeba” czy „jak się powinno” i podejmować wyłącznie racjonalne decyzje. „Zanim wydasz wyrok” to także opowieść o sile więzi między dzieckiem a rodzicem – więzi, która potrafi przetrwać śmierć, brak wspomnień i lata milczenia. Ale to również historia o tym, jak relacje rodzinne mogą stać się toksyczne, jak łatwo pod płaszczykiem ochrony skrzywdzić kogoś na całe życie. 

Najnowsza powieść Kathryn Croft to bardzo przyzwoity thriller psychologiczny. Może nie wybitny w swoim gatunku – ale utrzymuje w napięciu i na kilka godzin wciąga w inny świat. A czasami nie trzeba niczego więcej.

Udostępnij