Ryzyko zawodowe, Stella Rimington

Stella Remington, szefowa brytyjskiego MI5, przelała swe doświadczenia zawodowe na papier proponując prozę ciekawą, realistyczną i wiarygodną, stojącą w opozycji do eleganckich ikon bondowskich.

Wybierając bohatera kobiecego, twardą, doświadczoną agentkę Liz Carlyle, dodaje chcąc nie chcąc feministyczną mgiełkę: Liz pokonuje kolejne szczeble MI5 rezygnując z życia towarzyskiego czy uczuciowego, co potem, gdy już ma renomę jednego z lepszych pracowników operacyjnych, odbija się niejednokrotnie. Agentka Carlyle przypomina nieco bohaterkę prozy Polakowej, choć jest mniej cyniczna i bardziej, po „kobiecemu”, sympatyczna (choć będzie mieć swe „momenty”: „-Premier (…) modlił się o twoje zdrowie. – Zapewne dlatego ocalałam”). Obyczajowość zresztą, rozterki osobiste, ideologiczne i uczuciowe są tu wyeksponowane mocno; sensacyjna strona działania tajnych służb idzie tu także równolegle z lecarre’owskim detalem, nużącą robota biurową czy codziennymi irytacjami (Carlyle z gorliwością uczennicy zżyma się na bezosobowe uniformy…). A i sensacja, przecież w tym gatunku najważniejsza, choć pełna fajerwerków, pościgów i palb, jest przyziemna, bez technologicznych cudeniek, które, jak u Bonda, wyskakują co rusz ex machina.

Arabscy ekstremiści planują zamach na terenie Brytanii, a najgorszą rzeczą jest fakt, iż używają do tego „niewidzialnych”, czyli osób narodowości kraju, w którym ma doń dojść. Carlyle klocek po klocku próbuje wydedukować ich plany, na szczęście kilka pomyłek zamachowców pomaga jej w walce z czasem. A przy tym musi współpracować z partnerem, arabistą z MI6, zadufanym i pewnym siebie, co rozwinie się oczywiście w małą wojnę płci.

Intrygująca jest psychologiczna strona śledztwa: Liz próbuje wejść w psychikę „niewidzialnego”, w czym autorka ukazuje go z dozą empatii – mamy i ambiwalencję słuszności metod fundamentalistów, ale i echa pragnienia zemsty za zbombardowanie pewnej afgańskiej wioski… Także osobliwa para zamachowców jawi się w pogłębionych, oryginalnych barwach. Mamy reportażowy detal kulis pracy wywiadowczej, broni, pojazdów, procedur operacyjnych, nawet skrupulatną ściągawkę z konstrukcji domowej bomby C4 (uwaga na nieodpowiedzialnych nastolatków!). A wszystko podane w krótkich rozdziałach, które pchają fabułę do przodu niczym szybki montaż filmowy.

 

Rimington – a powieść ta jest jej debiutem – sprawnie porusza się po gatunku nie wychylając się poza jego granice, lecz wykorzystując stałe klisze i motywy. W literaturze szpiegowskiej wybacza się to, stawiając głównie na skomplikowanie i sprawność prowadzenia intrygi. Tu autorka nie zawodzi także. I pomimo, iż nie jest to rzecz wybitna, uczciwie warta polecenia fanom sensacji. Zwłaszcza, że wcale niegłupio wpisuje się w komentarze stanu podgorączkowego po dniu 11 września.


 
 

Ryzyko zawodowe