Mordercza rozgrywka, Ryszard Ćwirlej

Autor: Ewa Dąbrowska
Data publikacji: 15 listopada 2021

Mordercza rozgrywka

Autor: Ryszard Ćwirlej
Wydawnictwo: Muza
Premiera: 20 października 2021
Liczba stron: 384

Śmierć w Polonezie

Tytuł tej recenzji brzmi jak tytuł powieści milicyjnej? Świetnie, tak właśnie miał brzmieć. Bo „Mordercza rozgrywka” to kolejna, dziesiąta już część cyklu o poznańskich milicjantach, w którym Ryszard Ćwirlej przedstawia własną wizję śledztwa w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Bardzo, bardzo odległą od tego, co serwowali czytelnikom choćby Anna Kłodzińska, Jerzy Edigey czy Tadeusz Kostecki. 

Rok 1987. Scena pierwsza: studentka wraca po feriach do Poznania i znika na trasie z dworca do akademika. Scena druga: dansing w jednym z poznańskich hoteli, piosenkarka umilająca gościom wieczór wykrwawia się w ramionach perkusisty. Scena trzecia: kierowca autokaru podróżującego za granicę przemyca cenny towar. Scena czwarta: kilku bogaczy, wśród nich szef poznańskich cinkciarzy, zasiada do partyjki pokera, którą wkrótce przerywają uzbrojeni bandyci. Jak to wszystko się łączy? 

Kluczowe miejsce w powieści zajmują dwa śledztwa. Pierwsze, milicyjne, rusza po tajemniczej śmierci na dansingu w Polonezie. Ginie wówczas ktoś jeszcze prócz piosenkarki: towarzyszący jej Szwed. W Poznaniu trwają bowiem właśnie międzynarodowe targi i gości tu wiele osób z zagranicy. Tak się składa, że tego feralnego wieczora w hotelu jest też porucznik Teofil Olkiewicz. I choć bynajmniej nie przybył tu w celach służbowych, przejmuje stery nad dochodzeniem. Nie żeby najważniejsze było dlań wykrycie sprawcy, bo przecież numer jeden to zawsze flaszeczka (właściwie nieważne, z czym w środku, byle to coś miało procenty). No ale jak już Teoś jest na miejscu, to zasiada do przesłuchiwania świadków. A potem oddaje nadzór nad śledztwem kapitanowi Mirosławowi Brodziakowi. On też, wespół z miejscowymi przestępcami, pomaga w drugim, prywatnym śledztwie: Ryszard Grubiński, wspomniany boss poznańskiego półświatka, chce wiedzieć, kto okradł go podczas feralnej partii pokera. Brodziak i Grubiński są kolegami z podwórka, których łączy przyjaźń – choć na co dzień działają po przeciwnych stronach barykady. Sprawy zaginionej studentki i kierowcy-przemytnika pojawiają się w zdecydowanie mniejszych partiach tekstu, ale też mają dla fabuły duże znaczenie. Szybko okazuje się, że wszystkie wątki w taki lub inny sposób łączy Służba Bezpieczeństwa, która czując, że pali jej się pod nogami – w końcu schyłek Polski Ludowej coraz wyraźniej rysuje się na horyzoncie – zaczyna działać coraz agresywniej. 

Ryszard Ćwirlej dobrze przemyślał fabułę „Morderczej rozgrywki” i zgrabnie połączył wszystkie jej nitki. Ale – jak zawsze w jego milicyjnych powieściach – to nie fabuła gra tu pierwsze skrzypce, lecz tworzona przez tego autora wizja świata. W tej opowieści o Poznaniu, gęsto okraszonej lokalną gwarą, pojawiają się przedstawiciele wielu warstw społecznych: od prostytutek i cinkciarzy, przez milicjantów, po przedstawicieli miejskiej elity. Postaci są tu bardzo wyraziste, czasem nawet lekko przerysowane, co jednak nie dziwi, bo przecież neomilicyjne powieści Ćwirleja są swego rodzaju pastiszem milicyjnych produkcyjniaków. Bardzo wyrazista jest też rzeczywistość, w której przyszło żyć tym ludziom. To ona zmusza ich do dbania wyłącznie o własne interesy. I to ona sprawia, że piją przy każdej możliwej okazji, ze smutku i z radości, a także kompletnie bez okazji. Ryszard Ćwirlej przełamuje ponurość tej wizji świata humorem, nierzadko absurdalnym. Bo jak tu się nie roześmiać, czytając na przykład taki dialog:

– A pan tu niby co tak siedzi?

– Siedzę.

– No przecież widzę, że pan siedzi.

– No to też mówię, że siedzę.

– Ino po co?

– A co, nie wolno?

– Wolno, jak kto jest gość.

– Jestem gość.

– Aha. A zez którego pokoju?

– Z mojego.

– Znaczy się, że tak dokładniej się spytam?

– Dokładniej co?

Miło było zatem gościć w Poznaniu końca lat osiemdziesiątych, tak plastycznie odmalowanym przez Ryszarda Ćwirleja. Ale jeszcze milej nie żyć w nim naprawdę. 

Udostępnij

Sprawdź, gdzie kupić "Mordercza rozgrywka" Ryszard Ćwirlej

PRZECZYTAJ TAKŻE

NOWOŚĆ

Mordercza rozgrywka, Ryszard Ćwirlej

10. tom o milicjantach z Poznania ma premierę już dziś!

20 października 2021

RECENZJA

Niebiańskie osiedle, Ryszard Ćwirlej

Spróbujcie, może to akurat wasze niebo.

09 sierpnia 2021

NOWOŚĆ

Wszyscy słyszeli jej krzyk, Ryszard Ćwirlej

Nowa powieść mistrza kryminału retro i zdobywcy Nagrody Wielkiego Kalibru!

10 marca 2021

NOWOŚĆ

Szybki szmal, Ryszard Ćwirlej

„Szybki szmal” to kolejny tom przygód młodej i ambitnej funkcjonariuszki policji, która doskonale radzi sobie w świecie zdominowanym przez mężczyzn.

03 listopada 2020

RECENZJA

Zaśpiewaj mi kołysankę, Ryszard Ćwirlej

„Zaśpiewaj mi kołysankę” jest świetną powieścią dla fanów retro, a już na pewno pozycją obowiązkową dla miłośników Poznania.

29 czerwca 2020

NOWOŚĆ

Zaśpiewaj mi kołysankę, Ryszard Ćwirlej

Mistrz kryminału retro powraca!

20 maja 2020

NOWOŚĆ

Jedyne wyjście, Ryszard Ćwirlej

Nowe wydanie powieści Ryszarda Ćwirleja o Anecie Nowak.

28 kwietnia 2020

NOWOŚĆ

Ostra jazda, Ryszard Ćwirlej

Pod naszym patronatem ukazała się właśnie „Ostra jazda” - nowa powieść Ryszarda Ćwirleja.

05 czerwca 2019

NOWOŚĆ

Pójdę twoim śladem, Ryszard Ćwirlej

„Pójdę twoim śladem” to czwarta część cyklu, którego bohaterem jest komisarz Antoni Fischer. Tym razem Ryszard Ćwirlej odsłania przed czytelnikami tajemnicę ...

16 stycznia 2019

WYDARZENIE

Spotkanie z Ryszardem Ćwirlejem (Poznań)

W przyszłym tygodniu z okazji premiery najnowszej powieści Ryszarda Ćwirleja „Pójdę twoim śladem” poznaniacy będą mogli spotkać się z autorem.

11 stycznia 2019

NOWOŚĆ

Masz to jak w banku, Ryszard Ćwirlej

Masz to jak w banku to dziewiąty tom cyklu powieści milicyjnych Ryszarda Ćwirleja. Tegoroczny laureat Nagrody Wielkiego Kalibru przenosi nas do Poznania roku 1989.

04 czerwca 2018

NOWOŚĆ

Już nikogo nie słychać, Ryszard Ćwirlej

Ryszard Ćwirlej powraca z kryminałem retro. „Już nikogo nie słychać” to trzecia część cyklu z komisarzem Antonim Fischerem. Akcja powieści toczy się w ...

26 stycznia 2018

NOWOŚĆ

Milczenie jest srebrem, Ryszard Ćwirlej

Teofil Olkiewicz powrócił! W powieści „Milczenie jest srebrem” Ryszarda Ćwirleja, laureata Nagrody Czytelników Wielkiego Kalibru, poznańscy milicjanci jadą do Gniezna, ...

27 czerwca 2017

NOWOŚĆ

Tylko umarli wiedzą, Ryszard Ćwirlej

„Tylko umarli wiedzą” Ryszarda Ćwirleja to druga - po „Tam ci będzie lepiej” - część serii o przygodach Antoniego Fischera, poznańskiego policjanta działającego w ...

11 stycznia 2017

NOWOŚĆ

Śliski interes, Ryszard Ćwirlej

Milicjanci z Poznania powrócili! "Śliski interes" to już siódmy tom cyklu Ryszarda Ćwirleja, którego akcja rozgrywa się w Poznaniu w latach osiemdziesiątych. Powieść ...

23 września 2016

RECENZJA

Tam ci będzie lepiej, Ryszard Ćwirlej

Miłośnicy poprzednich książek Ćwirleja i kryminałów retro z pewnością nie będą zawiedzeni lekturą „Tam ci będzie lepiej”. A i ci, którzy dopiero mają ochotę ...

21 grudnia 2015

NOWOŚĆ

Tam ci będzie lepiej, Ryszard Ćwirlej

"Tam ci będzie lepiej" to początek nowej serii Ryszarda Ćwirleja, autora znanego dotychczas z powieści neomilicyjnych, która odsłoni zupełnie inne, mroczniejsze oblicze ...

21 października 2015

NOWOŚĆ

Jedyne wyjście, Ryszard Ćwirlej

W środę ukazała się nowa powieść Ryszarda Ćwirleja. Tym razem jednak autor nie przenosi nas w czasy PRL-u - zostajemy we współczesności, kiedy to ginie pewna kobieta, a ...

12 czerwca 2015

RECENZJA

Błyskawiczna wypłata, Ryszard Ćwirlej

Dzielni obrońcy społeczeństwa z powieści Kłodzińskiej czy Teoplitza to u Ćwirleja banda moczymord. Skądinąd w większości bardzo sympatycznych, ale też dbających ...

18 maja 2015

NOWOŚĆ

Błyskawiczna wypłata, Ryszard Ćwirlej

"Błyskawiczna wypłata" to szósta powieść kryminalna Ryszarda Ćwirleja. To także szósta część cyklu, którego bohaterami są poznańscy milicjanci - tym razem będą ...

17 listopada 2014

NOWOŚĆ

Śmiertelnie poważna sprawa, Ryszard Ćwirlej

"Śmiertelnie poważna sprawa" to piąta powieść Ryszarda Ćwirleja. To kontynuacja przygód bohaterów, których czytelnicy mieli już okazję poznać we wcześniejszych ...

26 marca 2013

RECENZJA

Ręczna robota, Ryszard Ćwirlej

Akcja "Ręcznej roboty" jest osadzona w PRL-u. PRL nie jest jednak ani głównym bohaterem, ani komercyjnym dodatkiem do fabuły. Jest jej integralną częścią. Ćwirlej ...

20 lipca 2010

RECENZJA

Trzynasty dzień tygodnia, Ryszard Ćwirlej

Ryszard Ćwirlej jest być może w tym momencie jednym z najważniejszych pisarzy kryminalnych w Polsce: 2007 rok wydał kilka pozycji z Poznaniem w tle (Pasewicz, Rawinis, ...

31 grudnia 2007

NOWOŚĆ

Trzynasty dzień tygodnia, Ryszard Ćwirlej

Kryminalny PRL powraca!

23 listopada 2007

RECENZJA

Upiory spacerują nad Wartą, Ryszard Ćwirlej

Bardzo trafnie opisano tu miasto, jako jedną, wielką symbiozę wszystkich warstw społecznych, współpracujących ze sobą od kontrabandy po wymianę informacji. Prostytutki, ...

08 listopada 2007