O matce, która nie chciała być matką

Donato Carrisi to scenarzysta, dramatopisarz i najpopularniejszy włoski autor thrillerów. Popularność, nie tylko we własnym kraju, przyniosły mu cykle z policjantką Milą Vasquez, zapoczątkowana „Zaklinaczem”, oraz z psychologiem dziecięcym Pietro Gerberem, specjalistą od hipnozy, który otwiera „Trybunał dusz”. „Edukacja motyli” jest powieścią od nich niezależną, nie wydaje mi się też, żeby miała rozpocząć nowy cykl. To bowiem zamknięta historia, w której Carrisi skupia się na historii jednej kobiety.

Choć początkowo mogłoby się nam wydawać, że autor zaserwuje nam opowieść typową dla thrillerów psychologicznych, to nie ten przypadek. Wszystko dlatego, że Carrisi na główną bohaterkę wybiera matkę, owszem – ale daleką od stereotypu matki z tego gatunku. Serena jest odnoszącą sukcesy brokerką, specjalistką od inwestycji i beztroskiego życia. Macierzyństwo nigdy nie było jej marzeniem – to splot wydarzeń sprawił, że musiała zatrzymać dziecko. Nie zamierza jednak rezygnować z niezależności i wygody i nigdy nie próbuje udawać przed sobą, że czuje coś, czego nie czuje. Dba jednak o komfort córki i zapewnia jej jak najlepsze możliwości rozwoju. Dlatego wysyła ją na tygodniowy obóz narciarski w Alpach. Ale w ośrodku dochodzi do pożaru – i sześciolatka znika bez śladu.

Od tego momentu powieść wchodzi na dobrze znane tory thrillera o zaginionym dziecku – ale Carrisi sprytnie je modyfikuje. Serena nie jest czułą, (nad)opiekuńczą matką, lecz kobietą, która dopiero w obliczu straty zaczyna rozumieć, jak silna była jej więź z córką. Bardzo znacząco w tym kontekście brzmi ten fragment:

Nieracjonalny strach był pierwszym naprawdę matczynym uczuciem, jakiego doświadczała. Tylko matki są zdolne widzieć zagrożenia tam, gdzie ich nie ma.

Lęk staje się dla Sereny dowodem miłości, której wcześniej nie umiała nazwać. Początkowo kobieta godzi się z wersją wydarzeń podsuwaną przez służby, jakoby Aurora zginęła w pożarze. Ale gdy pojawiają się niepokojące sygnały, wraca do małego szwajcarskiego miasteczka i rozpoczyna własne śledztwo, stopniowo odkrywając tajemnice lokalnej społeczności. Carrisi bardzo sprawnie buduje atmosferę niedopowiedzeń i sekretów, a jego wykształcenie w dziedzinie behawiorystyki wyraźnie widać w sposobie konstruowania postaci. Zachowania Sereny – choć dalekie od „podręcznikowych” – pozostają psychologicznie wiarygodne. Cierpienie zmienia jej postrzeganie rzeczywistości, przesuwa granice rozsądku – i budzi w nas dyskomfort, bo obserwowanie cudzej rozpaczy nigdy nie jest łatwe. 

„Edukację motyli” czyta się świetnie. Od pierwszych stron wpadamy prosto w życie głównej bohaterki, którą niekoniecznie lubimy – ale bez wątpienia w nią wierzymy. I chociaż w partiach skupionych na rozpaczy Sereny tempo nieco siada (bo trudno czyta się o emocjonalnym rozbiciu po utracie dziecka), autor umiejętnie rozkłada napięcie, podrzuca tropy i sprawia, że kolejne rozdziały pochłaniamy błyskawicznie. Ale kiedy już złapałam oddech po lekturze, zdałam sobie sprawę, że w ogólnym rozrachunku ta książka odrobinę mnie rozczarowała. Finał i wyjaśnienie intrygi wydały mi się przesadzone, jakby autor postawił na efektowność kosztem wiarygodności. I chociaż zazwyczaj lubię niedopowiedzenia, furtki dla wyobraźni – tutaj budzą moje wątpliwości.

Na szczęście „Edukacja motyli” to coś więcej niż tylko fabuła. To przede wszystkim przekonujący portret kobiety, która przez całe życie starała się być wierna sobie – nawet jeśli oznaczało to niepasowanie do społecznych oczekiwań. A także historia o uczuciach, które czasem rozumiemy dopiero wtedy, gdy jest już za późno. 

Udostępnij