Czy śmierć miała znajomą twarz?

Nazwisko Agnieszki Jeż poznałam w 2023 roku – wpadła wtedy w moje ręce „Pomroka”, pierwsza część serii z Sonią Kranz, policjantką, która po życiowych zawirowaniach trafia na zapomniany posterunek na Dolnym Śląsku i powoli zapuszcza tu korzenie. Autorka debiutowała jednak kilka lat wcześniej powieściami obyczajowymi – i właśnie to doświadczenie dobrze widać w jej kryminałach, a „Czerwona nić” jest kolejnym tego przykładem.

Główną bohaterką powieści jest Ruta Rosieńska, starsza aspirant, która zaczyna pracę w niewielkiej miejscowości Rutka-Tartak na Suwalszczyźnie. Policyjne doświadczenie ma raczej skromne – po urodzeniu córki zamieniła posterunek na spokojną posadę w urzędzie. Ale teraz, kiedy córka jest już dorosła, a drogi jej i męża się rozeszły, Ruta postanawia wrócić do porzuconego niegdyś zawodu. W nowym miejscu pracy szybko trafia na sprawę, która od trzech dekad pozostaje nierozwiązana: brutalne morderstwo dwójki dzieci. Impulsem do ponownego przyjrzenia się tej historii jest znaleziony na strychu jednego z tutejszych domów dziewczęcy but przewiązany czerwoną nitką, który może okazać się kluczem do rozwiązania zagadki sprzed lat.

Jest w książkach Agnieszki Jeż coś, co działa na mnie wyjątkowo kojąco. Może to kwestia tempa opowieści – wszystko dzieje się tu niespiesznie, bez gwałtownych zwrotów akcji i pogoni za sensacją. Dla części czytelników może to być wada, bo przecież współczesne kryminały przyzwyczaiły nas do nieustannego napięcia. Tutaj jest inaczej: autorka pozwala nam złapać oddech. Mnie taki rytm odpowiada. Lubię zanurzyć się w opowieści, która pozwala pobyć z bohaterami i wsłuchać się w ich codzienność. 

Autorka ponownie sięga po motyw, który dobrze znamy z cyklu o Soni Kranz. Znów poznajemy kobietę stojącą na życiowym zakręcie, która zmienia miejsce zamieszkania i zaczyna wszystko od nowa. Można by zarzucić Agnieszce Jeż powtarzalność, ale według mnie to świadomy zabieg – dzięki temu lektura tej powieści jest trochę jak powrót do miejsca, które dobrze znamy. Nie szukamy w nim niespodzianek, tylko poczucia bezpieczeństwa. Paradoksalnie historia o niewyjaśnionej zbrodni okazuje się lekturą, która uspokaja. 

To skupienie na głównej bohaterce sprawia, że „Czerwona nić” jest bardziej powieścią obyczajową z wątkiem kryminalnym niż klasycznym kryminałem. Owszem, osią fabuły pozostaje zbrodnia sprzed lat, ale samo śledztwo sprowadza się do czytania starych akt, rozmów z mieszkańcami i powolnego odgrzebywania wspomnień. Jednych to rozczaruje, inni odnajdą w tym wartość. A ja zaliczam się do tej drugiej grupy, zwłaszcza że autorka umiejętnie posługuje się słowem. Nie tylko główna bohaterka i cała opowieść tchną spokojem – powieściowy język również. Jeśli zatem ktoś szuka dynamicznego thrillera pełnego gwałtownych zwrotów akcji i nieustannego napięcia, może poczuć się zawiedziony „Czerwoną nicią”. Ale sięgnijcie po tę książkę, jeśli lubicie historie, w których ważniejsza od odpowiedzi na pytanie „kto zabił?” wydaje się próba zrozumienia ludzi i mechanizmów rządzących małymi społecznościami. 

Udostępnij