Czy z tej toni da się wypłynąć? 

Michał Śmielak zabierał już czytelników i czytelniczki do Sandomierza, skąd pochodzi, oraz w Bieszczady i Karkonosze. W swojej najnowszej powieści obrał jednak zupełnie inny kierunek – zaprasza nas do Sosnowca. I już od pierwszych stron wiadomo, że nie będzie to ani miła, ani spokojna wycieczka. 

Głównym bohaterem „Czarnego Morza” jest komisarz Paweł Hardy. Rok wcześniej z jego rąk umknął seryjny morderca zwany Bestią z Zagłębia. Konsekwencje? Degradacja w pracy i ucieczka w objęcia alkoholu. Hardy próbuje poskładać swoje życie na nowo i czerpać jakąkolwiek przyjemność z codzienności (nawet jeśli oznacza to jedynie odliczanie do kolejnego otwarcia butelki). Tyle że w Sosnowcu znów dochodzi do zbrodni i niepokojąco przypominają one działania Bestii. Czyżby postrach Zagłębia powrócił? Hardy musi poznać prawdę, bo morderca ewidentnie rzuca mu wyzwanie, nawiązując do przeszłości komisarza.

Zacznijmy od tego, że autor skupia się na kryminalnej zagadce i ani na chwilę nie pozwala nam o niej zapomnieć – a mimo to Sosnowiec nie jest tutaj tylko szkicowo odmalowanym tłem. Jego górnicza historia i specyficzny klimat mają wpływ na opowiadaną przez Śmielaka historię. Dopełnia ją aura: choć jest lato, to wciąż pada i nad miastem wiszą ołowiane chmury, które zdają się odbierać jakąkolwiek nadzieję.

Morze – czy szerzej: ciemna toń – to bardzo nośna metafora. W tej powieści też świetnie się sprawdza, tym bardziej że ma podłoże w rzeczywistości: Czarne Morze to nazwa części Sosnowca, dawnej osady położonej na moczarach. To tutaj Bestia z Zagłębia pozbywała się swoich ofiar i tutaj wciąż powraca Paweł Hardy. Ale czarnym morzem jest też wyjątkowo mroczna przeszłość komisarza, która nie pozwala o sobie zapomnieć. Chwilami wręcz przeszłość zdaje się pochłaniać bohatera, każąc nam się zastanawiać, czy tym razem uda mu się wypłynąć na powierzchnię. I nie chodzi wcale o alkohol – to objaw, nie przyczyna. Autor doskonale dawkuje informacje o dawnym życiu Hardego, budując napięcie i zrzucając na nas bombę dokładnie wtedy, kiedy się tego nie spodziewamy. 

A zakończenie? Podejrzewam, że nie wszystkich usatysfakcjonuje. Jest w nim coś niewygodnego, coś, co po odłożeniu książki może uwierać, dla mnie jednak wybrzmiało dokładnie tak, jak powinno – zostawiając mnie z poczuciem satysfakcji. I jednocześnie z myślą, że zło nigdy nie zasypia, może tylko na chwilę chowa się w cieniu, by wyskoczyć z niego wtedy, kiedy najmniej się tego spodziewamy. A ja lubię, kiedy książki wywołują we mnie różne emocje – trudniej wtedy o nich zapomnieć. I „Czarne Morze” jest jedną z tych powieści, które szybko nie umkną z mojej pamięci.

Udostępnij