Niespokojny człowiek, Henning Mankell

Autor: Marta Łysek
Data publikacji: 27 grudnia 2010

Niespokojny człowiek

Autor: Henning Mankell
Wydawnictwo: Wydawnictwo W.A.B.

Stary człowiek i szpieg


Fabuła „Niespokojnego człowieka” rozpoczyna się w 2003 roku, kiedy Kurt Wallander ma już pięćdziesiąt pięć lat i wreszcie postanawia kupić dom. Kończy się sześć lat później. I poza głównym, sensacyjnym wątkiem jest książką o starzeniu się.

Sam Mankell nie jest już najmłodszy: w lutym skończy sześćdziesiąt dwa lata. Wallander jest jego rówieśnikiem – i może dlatego opis starzejącego się policjanta jest rzetelny i prawdziwy. Kurt nigdy nie był superbohaterem, wręcz przeciwnie, oprócz ciężkiej policyjnej pracy zmagał się z problemami rodzinnymi. I to mu zostaje, ale dochodzi jeszcze coś: Wallander zaczyna wspominać swoje życie. Podsumowywać je.
Nie jest zresztą jedynym starzejącym się człowiekiem w fabule.

Tym razem główny wątek dotyczy samego komisarza i jego córki. Linda jest w ciąży z Hansem, synem Håkana  von Enke. Ten emerytowany oficer szwedzkiej marynarki wojennej podczas przyjęcia z okazji swoich siedemdziesiątych urodzin opowiada Kurtowi o zagadce, którą próbował rozwikłać przez ponad trzydzieści lat. Podczas ćwiczeń sił morskich Układu Warszawskiego zauważono obcy okręt podwodny, który wpłynął na szwedzkie wody terytorialne. Mimo wysiłków Håkana okręt – na polecenie z góry – został wypuszczony z zaciskającej się wokół niego sieci. Håkan wydaje się bliski rozwiązania zagadki, ale wkrótce po przyjęciu znika bez śladu. Niedługo potem ginie jego żona. Wallander postanawia rozwikłać sprawę zaginięcia teściów Lindy. Dochodzenie potrwa kilka lat, a afera okaże się bardziej sensacyjno-szpiegowska, niż kryminalna. Jak zwykle, będziemy towarzyszyć komisarzowi w żmudnym śledztwie, w którym więcej jest pytań, niż odpowiedzi, i więcej szarej codzienności niż istotnych odkryć naprowadzających śledczych na trop.

Poza głównym wątkiem mamy historię drugoplanową, którą można nazwać pożegnaniem Mankella z Wallanderem. Pisarz poświęca wiele uwagi stanom emocjonalnym i wspomnieniom Kurta, przez co powieść staje się nieco bardzo obyczajowa niż kryminalna. To jednak zupełnie nie razi – wręcz przeciwnie, wydaje się, że szczegółowe opisy zachowań starzejącego się policjanta, kłopoty z nadwagą, cukrzycą i zanikami pamięci stanowią cenną część książki. To świadectwo nadchodzącej starości i niedołężności, o którą zazwyczaj trudno w szpiegowskich powieściach. Pojawia się w narracji Mona, była żona policjanta, oraz Baiba, jego łotewska miłość. Wallander wspomina nieżyjącego ojca, który chorował na Alzheimera. Na początku powieści kupuje sobie dom, a później psa. I w miarę upływu lat coraz gorzej z jego błyskotliwym umysłem, choć dalej cechuje go cierpliwość i dociekliwość, mozolne dążenie do znalezienia odpowiedzi na pytania, które mogą przybliżyć go do odnalezienia teściów córki. Sama Linda pomaga mu w śledztwie, zajmując się równocześnie małą Klarą. Jest rodzinnie, melancholijnie i niespokojnie.

W tym ostatnim dochodzeniu Mankell pozwala Wallanderowi odnieść sukces. Ostatni sukces. Ponieważ policjant nie może ujawnić wszystkiego, co wie, postanawia anonimowo opisać całą historię. To, co odkrył, nie zostałoby dobrze przyjęte przez władze i opinię publiczną, choć Wallander jest niezbicie przekonany o prawdziwości i doniosłości swojego odkrycia. Historia spisanej historii zamyka zgrabną, choć melancholijną puentą cykl opowieści o jednym z najlepszych policjantów, który już nigdy nie wróci do pracy.

Marta Łysek


Niespokojny człowiek
Henning Mankell
Przekład: Beata Walczak-Larsson
Wydawnictwo W.A.B.
Warszawa 2010
Ilość stron: 576

Udostępnij

Sprawdź, gdzie kupić "Niespokojny człowiek" Henning Mankell

PRZECZYTAJ TAKŻE

RECENZJA

Głębia, Henning Mankell

„Głębia” nie jest typową pozycją z dorobku Mankella. Rozwijana powoli, bardziej przypomina powieść obyczajową z wojną w tle niż typowy thriller. Napięcie jednak w ...

27 listopada 2017

NOWOŚĆ

Głębia, Henning Mankell

Dziś swoją premierę ma „Głębia”. Zanurzając się w głębię męskiej psychiki, Henning Mankell napisał powieść, która wciąga i fascynuje tak bardzo jak ...

27 września 2017

NOWOŚĆ

Ręka, Henning Mankell

Cztery lata temu Henning Mankell zamknął serię o Wallanderze książką "Niespokojny człowiek". Ale "Ręka" przynosi powrót komisarza - a także garść zwierzeń autora.

20 listopada 2013

RECENZJA

Okiem bibliotekarza: Mózg Kennedy'ego, Henning Mankell

"To banalne określenie, ale tutaj pasuje jak ulał: Mankell jest jak wino – im starszy, tym lepszy" - pisze o powieści "Mózg Kennedy'ego" kryminalna bibliotekarka ...

12 sierpnia 2013

NOWOŚĆ

Mózg Kennedy'ego, Henning Mankell

Mankell bez Kurta Wallandera? Niektórym może być trudno się przekonać, ale na pewno warto: od dziś w księgarniach znajdziecie powieść "Mózg Kennedy'ego", w której ...

20 marca 2013

RECENZJA

Zapora, Henning Mankell

{mosimage} Inspektor Wallander powraca! Jak zwykle jest odrobinę chory, jak zawsze boi się przejścia na emeryturę i tak jak przy wszystkich swych poprzednich sprawach ...

10 lipca 2008

RECENZJA

O krok, Henning Mankell

{mosimage} Tym razem Mankell napisał kryminał z – nomen omen – krwi i kości. Wallander jeszcze nigdy nie był tak samotny. Bohaterowie dopiero w obliczu śmierci ...

02 stycznia 2008

RECENZJA

Mężczyzna, który się uśmiechał, Henning Mankell

{mosimage} Mankell w pewien sposób przedstawia apoteozę międzyludzkiej solidarności: Wallander działa zespołowo, nawet zresztą inaczej nie byłoby to możliwe. ...

08 sierpnia 2007